SEO analizi nasıl yapılır? Adım adım teknik denetim
Bir sitenin SEO analizini yaparken izlediğim sırayı, her adımda hangi veriye baktığımı ve bulguları nasıl önceliklendirdiğimi anlatıyorum.
İçindekiler · 11 bölüm
- Denetime başlamadan önce
- 1. Dizine ekleme: Google sayfalarınızı biliyor mu?
- 2. Tarama: Googlebot önemli sayfalara ulaşabiliyor mu?
- 3. Kanonik adresler ve kopya sayfalar
- 4. Site yapısı ve iç bağlantılar
- 5. Sayfa deneyimi ve hız
- 6. Yapılandırılmış veri
- 7. İçerik ve sayfa başlıkları
- 8. Bulguları önceliklendirmek
- Kullandığım araçlar
- Sık sorulan sorular
"SEO analizi" diye arattığınızda ilk sayfayı, bir adres yazdığınızda puan veren araçlar dolduruyor. Bu araçlar hızlı bir ilk bakış sağlar ama bir puan, analiz değildir: hangi sorunun sizin sitenizde trafiği gerçekten etkilediğini söylemez. Bu yazıda bir siteyi incelerken izlediğim sırayı ve her adımda neye baktığımı anlatıyorum.
Denetime başlamadan önce
İyi bir denetim doğru erişimlerle başlar. İşe koyulmadan önce şunları hazırlarım:
- Search Console mülküne okuma yetkisi
- Analitik hesabına erişim
- Sitenin teknik yapısını bilen biriyle kısa bir görüşme
- Son iki yılda yapılan büyük değişikliklerin tarihleri (tasarım, alan adı, altyapı)
Son madde çoğu zaman göz ardı edilir ama trafik grafiğindeki bir kırılmayı açıklayan şey genellikle o tarihte yapılmış bir değişikliktir.
1. Dizine ekleme: Google sayfalarınızı biliyor mu?
İlk bakılacak yer Search Console'daki Sayfa dizine ekleme raporu. Rapor, sitenizden kaç sayfanın dizinde olduğunu ve olmayanların nedenini gösterir. Benim için önemli olan toplam sayı değil, nedenlerin dağılımıdır:
| Durum | Olası neden | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Tarandı ancak dizine eklenmedi | Düşük değer, kopya içerik | Sayfanın özgünlüğü ve iç bağlantıları |
| Keşfedildi ancak taranmadı | Tarama önceliği düşük, sunucu yükü | Sunucu yanıt süreleri, iç bağlantılar |
| Kopya, Google farklı bir kanonik seçti | Kopya ya da çok benzer sayfalar | rel=canonical etiketi |
| noindex ile hariç tutuldu | Bilinçli ya da yanlışlıkla eklenmiş etiket | Şablondaki robots meta etiketi |
Önemli sayfaların tek tek durumunu görmek için URL denetleme aracını kullanırım. Arama çubuğuna site: yazarak yapılan kontrol ise yaklaşık bir sayı verir; denetimde ona güvenmem.
2. Tarama: Googlebot önemli sayfalara ulaşabiliyor mu?
Sonraki soru, Google'ın sayfalarınıza erişip erişemediğidir. Bunun için üç şeye bakarım.
robots.txt kontrolü
User-agent: *
Disallow: /sepet/
Disallow: /arama?
robots.txt bir sayfanın taranmasını engeller ama dizine eklenmemesini garanti etmez; Google'ın robots.txt rehberi bunu açıkça söyler. Dizinden çıkarmak istediğiniz sayfalar için noindex kullanılmalıdır. En sık gördüğüm hata, yayına alınırken test ortamından kalan Disallow: / satırıdır.
Sunucu yanıtları ve yönlendirmeler
Bir tarama aracıyla sitenin tamamını tarayıp HTTP durum kodlarına bakarım. Aradığım şeyler:
- İç bağlantılardan 404 dönen sayfalara verilen bağlantılar
- Art arda bağlanmış yönlendirmeler (A → B → C); her bağlantı doğrudan son adrese gitmeli
- Kalıcı taşımalarda 302 yerine 301 yönlendirmesi kullanılıp kullanılmadığı
- 5xx sunucu hataları; bunlar taramayı yavaşlatır
Site haritası
Site haritası yalnızca dizine girmesini istediğiniz, 200 dönen ve kanonik adresleri içermelidir. Yönlendirilen ya da noindex taşıyan adresler site haritasında olmamalı.
3. Kanonik adresler ve kopya sayfalar
Filtreler, sıralama parametreleri, www ve www olmayan sürümler ya da sondaki eğik çizgi farkı aynı içeriği birden fazla adreste açabilir. Her önemli sayfanın kendine işaret eden bir kanonik etiketi olmalı ve kopyalar asıl adrese işaret etmeli. Google bu işaretleri güçlü ama bağlayıcı olmayan sinyaller olarak değerlendirir; sayfalar gerçekten farklıysa başka bir adresi seçebilir.
4. Site yapısı ve iç bağlantılar
Bir sayfanın ana sayfadan kaç tıklama uzakta olduğu ve kaç iç bağlantı aldığı, Google'ın o sayfayı ne kadar önemli gördüğünü etkiler. Tarama çıktısında şunları ayıklarım:
- Hiç iç bağlantı almayan (yetim) sayfalar
- Önemli olduğu hâlde ana sayfadan dört-beş tıklamadan daha uzakta kalan sayfalar
- "Buraya tıklayın" gibi açıklayıcı olmayan bağlantı metinleri
Google bağlantı metninin, bağlantı verilen sayfanın ne hakkında olduğunu anlatmasını önerir.
5. Sayfa deneyimi ve hız
Search Console'daki Core Web Vitals raporu, gerçek kullanıcı verisiyle hangi sayfa gruplarının yavaş olduğunu gösterir. Sorunlu bir grup bulduğumda örnek bir sayfayı PageSpeed Insights ile incelerim. Google'ın önerdiği eşikler: LCP 2,5 saniye, INP 200 milisaniye ve CLS 0,1 ya da altı.
Hız sorunlarının çoğu şablondan gelir: sıkıştırılmamış büyük görseller, ana içeriği geciktiren betikler, boyutu belirtilmemiş görseller yüzünden kayan düzen. Bu yüzden tek tek sayfalar yerine şablonları düzeltmek daha verimlidir.
6. Yapılandırılmış veri
Ürün, makale, işletme ya da SSS gibi işaretlemeler varsa Zengin Sonuçlar Testi ile hata olup olmadığına, Search Console'daki geliştirme raporlarında da sitedeki genel duruma bakarım. Sayfada görünmeyen bilgiyi işaretlemek, örneğin sayfada olmayan bir SSS'yi koda eklemek, kaçınılması gereken bir hatadır.
7. İçerik ve sayfa başlıkları
Teknik tarafı bitirdikten sonra içeriğe geçerim:
- Aynı başlığı ya da meta açıklamayı paylaşan sayfalar
- İçeriği çok az olan ya da birbirinin neredeyse aynısı olan sayfalar
- Aynı aramayı hedefleyip birbiriyle yarışan sayfalar; Search Console'da bir sorgu için farklı sayfaların dönüşümlü görünmesi bunun işaretidir
- Gösterim alıp tıklanmayan sayfalar; çoğu zaman başlık ve açıklama arama niyetine uymuyordur
8. Bulguları önceliklendirmek
Denetimin asıl değeri bu adımda ortaya çıkar. Her bulguyu iki soruyla değerlendiririm: düzeltildiğinde ne kadar sayfayı ve trafiği etkiler, düzeltmesi ne kadar emek ister? Çok sayfayı etkileyen ve az emek isteyen işler (yanlış bir noindex, şablondaki bir kanonik hatası) listenin başına gelir. Tek bir sayfayı etkileyen ve çok emek isteyen işler sona kalır.
Sonuç, ekibin uygulayabileceği bir iş listesidir: her maddede sorunun ne olduğu, hangi sayfaları etkilediği, nasıl düzeltileceği ve düzeltildiğinin nasıl kontrol edileceği yazar.
Kullandığım araçlar
| Araç | Ne için | Ücret |
|---|---|---|
| Google Search Console | Dizine ekleme, performans, Core Web Vitals | Ücretsiz |
| Bir tarama aracı (ör. Screaming Frog SEO Spider) | Durum kodları, yönlendirmeler, başlıklar, iç bağlantılar | Ücretsiz sürüm 500 adrese kadar |
| PageSpeed Insights | Sayfa hızı ve deneyimi | Ücretsiz |
| Zengin Sonuçlar Testi | Yapılandırılmış veri | Ücretsiz |
Ücretsiz araçların tam listesini Ücretsiz SEO araçları yazısında topladım.
Sık sorulan sorular
SEO analizi ne sıklıkla yapılmalı?
Büyük değişikliklerden (tasarım, altyapı, alan adı) önce ve sonra mutlaka; bunun dışında yılda en az bir kez kapsamlı bir kontrol iyi bir başlangıçtır. Search Console uyarılarını ise her ay gözden geçirin.
Ücretsiz SEO analiz araçları yeterli mi?
Bir başlangıç noktası olarak işe yarar ama bir puan, analiz değildir. Bu araçlar genel kontrolleri otomatik yapar; hangi sorunun sizin sitenizde gerçekten önemli olduğunu Search Console verisiyle birlikte değerlendirmek gerekir.
Denetim için hangi araçlar gerekir?
Search Console temel kaynaktır. Bunun yanında bir tarama aracı ve sayfa deneyimi için PageSpeed Insights çoğu site için yeterli olur.
SEO analizini kendim yapabilir miyim?
Küçük sitelerde bu kontrol listesiyle yapılabilir; büyük sitelerde bulguları önceliklendirmek deneyim ister.